Historia wraca na Pozycję Mławską. Nowa inicjatywa przy schronie z 1939 roku 

6 stycznia 2026 roku, dzięki naszym staraniom, udało nam się pozyskać w użyczenie schron bojowy nr 43 z Pozycji Mławskiej. To dla nas bardzo ważny moment, ponieważ jeden z autentycznych elementów polskich umocnień z 1939 roku zyskał opiekę ludzi, którym naprawdę zależy na zachowaniu historii tego miejsca.

Pozycja Mławska była jednym z najważniejszych systemów obronnych przygotowanych przez Wojsko Polskie przed wybuchem II wojny światowej. To właśnie tutaj, na północ od Mławy, we wrześniu 1939 roku polscy żołnierze stawili jeden z pierwszych i najcięższych oporów nacierającym wojskom niemieckim. System umocnień składał się z wielu schronów bojowych, stanowisk polowych i sieci okopów, które wspólnie tworzyły linię obrony mającą zatrzymać marsz wroga w kierunku Warszawy.

Dziś, po ponad osiemdziesięciu latach, wiele z tych obiektów wciąż stoi w krajobrazie północnego Mazowsza. Niestety część z nich przez lata pozostawała zapomniana i zaniedbana. Dlatego postanowiliśmy zrobić coś, czego na Pozycji Mławskiej jeszcze nie było – zaopiekować się jednym z tych schronów i przywrócić mu należne miejsce w historii.

Naszym celem jest stopniowe przywrócenie schronu nr 43 do stanu możliwie najbardziej zbliżonego do tego z 1 września 1939 roku. Chcemy uporządkować teren, zabezpieczyć obiekt oraz w miarę możliwości odtworzyć elementy jego historycznego wyposażenia. Zależy nam na tym, aby każdy, kto odwiedzi to miejsce, mógł lepiej zrozumieć realia obrony Mławy w pierwszych dniach wojny.

Nie chcemy jednak, aby był to tylko kolejny zapomniany betonowy obiekt w lesie czy na polu. Naszym zamiarem jest stworzenie miejsca, które będzie żyło historią.

Dlatego przy schronie planujemy organizować pikniki historyczne, niewielkie inscenizacje wydarzeń z 1939 roku, spotkania z rekonstruktorami oraz prezentacje sprzętu i wyposażenia Wojska Polskiego z okresu II Rzeczypospolitej. Chcemy, aby każdy, kto tu przyjedzie, mógł nie tylko usłyszeć o historii, ale również ją poczuć.

Nie zabraknie także atmosfery dawnych wojskowych spotkań – grochówki z kuchni polowej, ogniska i wspólnych rozmów o historii regionu.

Bardzo ważnym elementem naszej działalności będzie także przybliżenie postaci generała dywizji Emila Krukowicza-Przedrzymirskiego, dowódcy Armii „Modlin”. To właśnie on odpowiadał za przygotowanie obrony tego odcinka frontu i organizację systemu umocnień, który przeszedł do historii jako Pozycja Mławska. Chcemy przypominać jego postać oraz pokazywać rolę, jaką odegrał w pierwszych dniach wojny.

W schronie planujemy stworzyć niewielką ekspozycję historyczną, która przybliży zarówno historię obrony Mławy, jak i postać generała.

Wierzymy, że takie miejsca mają ogromną wartość. To właśnie tutaj historia wydarzyła się naprawdę – wśród tych pól, wzgórz i betonowych schronów.

Dlatego chcemy, aby schron nr 43 przestał być zapomnianym fragmentem dawnej linii obrony, a stał się miejscem spotkań z historią, pamięcią i ludźmi, którzy chcą ją pielęgnować.

Bo historia nie powinna zarastać trawą.
Historia powinna żyć.