Zbrodnia Katyńska to jedna z najtragiczniejszych kart w historii Polski. Wiosną 1940 roku sowieckie NKWD zamordowało blisko 22 tysiące obywateli II Rzeczypospolitej – oficerów, policjantów i przedstawicieli polskiej inteligencji. Strzałem w tył głowy odebrano życie tym, którzy stanowili fundament państwa polskiego. Przez dziesięciolecia prawda była ukrywana, a pamięć o ofiarach tłumiona. Dziś przypominamy tę historię, aby oddać hołd zamordowanym i zachować pamięć o jednej z największych zbrodni XX wieku.

Rozpoczęliśmy prace terenowe przy schronie 43, gdzie powstało pierwsze polowe stanowisko obronne nawiązujące do realiów września 1939 roku. Wykonano zagłębienie bojowe, wzmocniono je drewnem oraz ułożono osłony z worków z piaskiem. To pierwszy element większej koncepcji odtwarzania umocnień polowych w terenie.

Podczas prac odwiedziła nas grupa „Tata i córka Poszukiwacze”, która wsparła projekt, przekazując worki oraz drut kolczasty. Dzięki temu możliwe było rozpoczęcie przygotowań pod kolejne elementy zapór i stanowisk.

To dopiero początek. W planach jest większy projekt obejmujący cztery schrony i odtworzenie fragmentu linii mławskiej od strony wsi Windyki. Docelowo powstanie czytelny odcinek pozycji obronnej z okopami, stanowiskami polowymi i zaporami, pokazujący jak mogła wyglądać obrona we wrześniu 1939 roku.

Była z nami TVP3 Warszawa, podpisaliśmy umowę na schron nr 47 i ruszamy z budową około 2-kilometrowego szlaku schronów z 1939 roku. Odtworzymy okopy, łączność między obiektami, a już w maju organizujemy pierwszy piknik historyczny przy schronach 42 i 43.

To dopiero początek — w planach także nocne gry plenerowo-historyczne.

Dzięki naszym staraniom od 6 stycznia 2026 roku pozyskaliśmy w użyczenie schron bojowy nr 43 z linii obrony Mławy. To miejsce jest świadkiem wydarzeń z września 1939 roku i częścią historii, o której nie można zapominać.

Chcemy przywrócić pamięć o tym miejscu oraz o ludziach, którzy tu walczyli, w tym o dowódcy Armii „Modlin” – generale Emilu Krukowiczu-Przedrzymirskim.

Historia często zapamiętuje spektakularne klęski i wielkie kontrofensywy. Rzadziej pamięta tych, którzy wykonali swoje zadanie w ciszy i bez legendy. Gen. Emil Krukowicz-Przedrzymirski,  dowódca Armii „Modlin”, należy do tej drugiej grupy. Artykuł przypomina postać jednego z najbardziej niedocenianych dowódców kampanii wrześniowej.

Ostatni ułan, pierwszy partyzant. Poznaj historię Majora Hubala – człowieka, który rzucił wyzwanie III Rzeszy, gdy cały świat pogrążył się w mroku kapitulacji. Od olimpijskich parkurów, przez krwawe boje na Kielecczyźnie, aż po tajemnicę bezimiennego grobu, której do dziś nie udało się rozwiązać. Kim był Szalony Major i dlaczego Niemcy bali się go nawet po śmierci? Przeczytaj o legendzie, która nigdy nie zdjęła munduru.

Poznaj historię zapomnianych bohaterów, kaprala Feliksa Grabowskiego i strażnika Wojciecha Wiśniowskiego, którzy oddali życie pod Mławą jeszcze przed 1 września. Dowiedz się, jak Stowarzyszenie Zawkrze łączy pasjonatów z całej Polski – od mazowieckich pól po sam Bałtyk – by wspólnie pełnić wartę przy pomniku w Napierkach. Przeczytaj o niezwykłym braterstwie, które po latach znów połączyło drogi ludzi z różnych krańców kraju w tym samym, symbolicznym miejscu.